Sadece maliyetleri düşürmek, operasyonu azaltmak değil, müşteriye farklı ve kolay, kendisini rahat hissettirecek bir bankacılık deneyimi yaşatmanın yolu olarak mobil bankacılık benimseniyor. Ülkemizdeki örneklerinin, yurt dışına göre oldukça ilerde olduğunu gururla söyleyebileceğimiz mobil bankacılığın geleceği ile ilgili merak edilen bir çok nokta var. Bankaların nasıl bir strateji izleyecekleri, bu alanda tek aşlarına hareket edip edemeyecekleri, operatörlerin veya PayPal, Square, Google gibi diğer farklı şirketlerin bu oyunda nasıl konumlanacakları merakla izleniyor.

Mobil Bankacılığın teknoloji tarafında hayatımıza getirdiği bir çok yeniliğin dışında, bankalar ve diğer kuruluşlar için getirmiş olduğu bir çok yenilik var. Aslında bu yeniliklerin başlangıcında mobil bankacılık kavramı yer almıyor. Mobil bankacılığı bu kadar ön plana çıkaran ana olay, “mobil para” kavramı. Yani tüm varlığınızı, fiziksel olarak değil, daha önce internet ile alışmış olduğunuz üzere, mobil telefonlarınız ile yönetmeniz var. Bu da, ister çok parası olsun, ister olmasın, cep telefonu olan herkesin bu dünyanın içerisinde olmasını sağlıyor. Ülkemizde aktif cep telefonu saysıının, nüfusumuzun neredeyse 1,5 katı olduğu varsayılıyor. Bu durumda bir banka hesabı ve hatta internet bağlantısı bile olmayan insanların bile, mobil dünyada finansal işlem (para transferi, kontör alma, alışveriş, vs…) yapabilmesinin mümkün olduğu ortaya çıkıyor.

İşte bu potansiyel, sadece bankaların değil, Google gibi, PayPal gibi bir çok şirketin bu alanda yer almasını sağlıyor. Bir çok insan için kolay, hızlı ve güvenli işlem yapabileceği her ortam, potansiyel olarak mobil bankasına dönüşebiliyor.

Bu durum ankalar için bir takım tehditleri ve doğal olarak fırsatları beraberinde getiriyor. Burada bankalar için en büyük tehdit, inovasyonu yakalamak ve hıza ayak uydurmakken, en büyük fırsat ise, diğer oyuncuların finans dünyasının dinamiklerini bilmemesi olarak ortaya çıkıyor. Başka bir yazının konusu olabilecek kadar uzun bu konuya girmeden, önümüzdeki yıllar için bankaların mobil bankacılığı nasıl gördüklerini, McKinsey’in 150 banka ile  yaptığı araştırma sonucunda yaynladığı “The current state and future of mobile banking”  araştırmasının sonuçlarına bakarak yorumlayalım…

Yukarıdaki iki grafik, araştırmaya katılan bankaların mobil bankacılığa ve müşteri kitlesine bakışlarını gösteriyor. Soldaki grafikte görüldüğü üzere, araştırmaya katılan bankaların büyük bir çoğunluğu, 5-10 yıl içerisinde mobil bankacılığın bireysel bankacılıkta iş yapış şekillerini değiştireceğini düşünüyor. %11′lik kesim ise buna inanmadığını belirtiyor. Sağdaki grafikte ise, yaş gruplarına göre mobil bankacılık kullanımınının oranları verilmiş. Dikkat çekici artışın 60+ yaşlarda olduğunu söyleyebiliriz. Şu anda 55-60 yaşlarında olan kitlenin, 5-10 yıl sonunda bu grafikteki yerini gösteren 60+ grubundaki artış dikkat çekici. Bu yönde bir artış, internet bankacılığı için kullanılmazken, mobil bankacılık için kullanılabiliyor çünkü yukarıda belirttiğim gibi mobil bankacılık çok daha geniş bir kitleye hitap ediyor.

Aşağıdaki grafik ise, bankaların mobil bankacılık konusunda yaptıkları veya yapmayı planladıkları yatırımları anlatıyor.

Soldaki grafik, mobil bankacılık için ayrılan iş gücünü, sağdaki grafik ise bütçe içinde mobil bankacılık için ayrılan yatırım payını gösteriyor. Artık mobil bankacılık, bnkaların alternatif dağıtım kanallarında ayrı bir departman olarak konumlandırılıyor. Gerek iş birimi tarafında, gerekse bilgi teknolojileri ve operasyon alanlarında, mobil bankacılığa dedike takımlar oluşturulduğunu görebiliyoruz. İşin teknik tarafında, mobilin kendine özgü kuralları olduğunu ve ekibin mobil teknolojilerine hakim olması gerektiğini biliyoruz. Ancak iş birimi tarafında da mobil’den anlayan bir ekip oluşturmanın önemi her geçen gün artıyor. Bunun en büyük sebebi, bankaların mobil dünyada yanlız hreket edememesi ve farklı firmalar ile stratejik iş birlikleri yapması olarak açıklanabilir.

McKinsey&Company’nin hazırladığı rapora buradan ulaşabilirsiniz. İçerisinde özellikle mobil bankacılıkta belirlenecek stratejilere yönelik güzel bilgiler bulabilirsiniz.

Kendi adıma oldukça yoğun ve yorucu bir haftayı geride bırakıyorum… Bu yoğunluğun içerisinde bazı kaçırmış olduğum yazılar, haberler, gelişmeler olmuştur mutlaka ancak gözüme çarpanlar içerisinde en çok beğendiklerim aşağıdakiler oldu;

* Öncelikle CES’in başlaması ile geçtiğimiz hafta ilginin buraya toplandığını belirtmekte fayda var. Ultrabook’lar, OLED ekranlar, tabletler ve daha bir çok yeniliğin tanıtıldığı bu yılki fuar ile ilgili detayları ben teknoblog üzerinde açılan bölümden takip ediyorum. Siz de buradan takip edebilirsiniz…

* Samsung, BADA işletim sistemini Tizen projesine entegre ederek ilerleyecek. Böylece Samsung’un, Android, iOS ve Windows karşısında cepheyi çoğaltmak yerine güçlü bir cephe oluşturmayı destekleyeceği anlaşılıyor.

* Haftanın en çok öne çıkan 10 teknolojik ürünü…. Aralarında en beğendiğim ürün, HYT’nin hidro-mekanik kol saati oldu…

* PayPal mobil ödeme servisi üzerinden, 2011′de $4 milyar’lık işlem gerçekleşti…

* Yankee Group’un yaptığı araştırmaya göre gelişen akıllı telefon pazarından aslan payını Apple alacak…

* Her zaman inandığım ve hayata geçirmek istediğim bir fikirdir… OneReceipt fiş ve faturalarınızı, internet üzerinde saklamanızı sağlıyor.

* İspanyol bankaları, Barcelona ve Madrid’i mobil ödemeler için hazırlıyor…

* Ingenico, iMobile3 ile işbirliği yaparak, Amerikan mağazalarında kullanılabilecek mobil ödeme platformunu duyurdu…

* Visa, Samsung, LG ve Blackberry’nin NFC destekli cihazlarını mobil ödemeler için sertifikaladı.

* 2012′de mobildeki en önemli kategoriler, sırasıyla mobil ödeme, mobil ticaret ve mobil sağlık hizmetleri. Aşağıdaki grafiği twitter’da @hasanbasusta paylaşmıştı, ben de sizlerle paylaşıyorum…

* Acer, CES’te Dünya’nın en ince Ultrabook’u Aspire S5′i duyurdu…

Google, Google Wallet için önce Mastercard ve Visa ile işe soyundu… Teknoloji tarafında zaten sorun olmadığı için tek başına işin büyük bir bölümünü halletmeyi başardı…

Karşısına bir servisin çıkması gerekiyordu ve bunun için önemli bir karar alındı. AT&T, T-Mobile ve Verizon birleşerek, Isis Platformunu oluşturdu. Çünkü teknolojinin yanında önemli bir kullanıcı, üye işyeri birleşmesi de gerekliydi…

Türkiye’de ise Turkcell çıktı… Ben bu işin teknolojisini tek başıma yaparım dedi… İş Bankaları bağlamaya kalır diye düşündü. Mastercard ile anlaştı ve Cep-T cüzdanı duyurdu…

Peki ya Turkcell veya diğer operatörler neden bir araya gelmeyi denemedi?

Rekabet anlayışı ve “ilk olma” çabası bunu açıklamaya yeterli mi? Ben ikna olamıyorum…

Google Wallet

Isis Platformu

Turkcell Cep-T Cüzdan

Siz ikna oldunuz mu?

• 2012′de Televizyon sahibi kullanıcı sayısı, cep telefonu sahibi kullanıcı sayısından fazla olmaya devam edecek…
• Blackberry’den Porsche Tasarımlı NFC destekli yeni telefon! (Bana bir atasözümüzü hatırlatıyor )
• Android İşletim sistemi sürümlerinin dağılımını anlatan güzel bir grafik.
• Mobil Uygulama indirirken, bedava olanı arıyoruz, isimle arama yapmıyoruz!
• Mobil Bankacılıkta, Yurt Dışı Para Transferi işlemlerinin hacmi, 2016′da $55 milyara ulaşacak.
• 2012′de Bankacılıkta stratejileri etkileyecek 8 önemli trendin çok güzel özetlendiği bir yazı.
• Apple 42” ve 50” boyutlarında iki smart TV duyurabilir…
• iPad’den indirilen uygulama sayısı 3 milyara ulaştı, bu rakam android tabletlerin neredeyse 10 katı!
• Bir devir kapanıyor, Kodak fotoğraf albümlerinde, anılarımızda kalacak…
• Visa’ya göre 2012, temassız işlemlerin yılı olacak!
• NFC destekli Galaxy Note geliyor… Note çok başarılı bir cihaz…
• 2012′de bizi bekleyen teknoloji trendlerine dair farklı bir kaynak…
• 5 yıl sonra teknolojide bizi neler bekliyor? Öngörülerinizle uyumlu olup olmadığına bakın derim…
• Bu sorunun net cevabını bilenler beri gelsin:) Mobil cihazlar kredi kartlarını öldürecek mi?
• Mobil Bankacılık ve Güvenlik hakkında okunması gereken bir yazı…
• Mobil telefonlara yönelik güvenlik saldırılarına yeni bir örnek, SMS yönlendirmeleri hakkında…
• Javelin’in 2011 mobil güvenlik raporuna göre en güvenli mobil bankacılık yöntemi hangisi?
• Sağlık alanına dair bir iPad uygulaması…

• Titreşim Tabanlı bu uygylama ile yürüyüş ve koşu egzersizleriniz daha keyifli!
• Akbank, Turkcell Cep-T Cüzdan servisine katıldığını duyurdu.
• LG Dünya’nın en büyük ekranlı OLED TV’sini tanıttı… Bu yıl TV’lerin yılı!
• Square’den farklı bir mobil ödeme servisi… Denemeyi çok isterdim….

• Mobil satışların %92’si iPhone ve iPad’lerden gerçekleşiyor…
• Galaxy Note 1 Milyon satışına ulaştı….
• Marketler, mağazalar gibi satış noktalarında artık Müşteri davranışları, Kinect ile ölçümlenebiliyor.
• Kaspersky, Android cihaz sahipleri için anti-virüs yazılımını sundu…
• Yeni Yılda dijital yaşam alanınıza çekin düzen vermek ister misiniz?
• Bu saat, RFID ile Mastercard markalı kartlarınız ile alışveriş yapmanızı sağlıyor.
• Internet of Things kavramına uygun olarak LG, ev aletleriniz ile elektronik cihazlarınızı konuşturuyor…
• Apple Thunderbolt’u tüm cihazlarında kullanabilir…
• 2012′de NFC ile ilgili nasıl gelişmeler yaşanıyor, merak ediyorsanız bu yazıyı okuyun….
• Şimdi de politik sosyal ağımız var! Beklendiği üzere, bir Türk yapımı…

Umarım keyifle okursunuz:)

- Akbank’ın Para Gönder Uygulaması
- Garanti’nin Android Uygulaması
- Garanti Smart TV Uygulaması
- ING’nin mobil bankacılık Uygulaması
- İş Bankası’nın tablet ve akıllı telefon açılımları
- Yapı Kredi’nin Hibrid olarak belirlediği mobil stratejisi ve tablet&akıllı telefon uygulamaları
olarak göze çarptı.

Türkiye’de yaşanan bu gelişmeler ve uygulamaların içerikleri gösterdi ki, ülkemiz mobil bankacılık alanında oldukça öncü bir konumda bulunuyor. 2012′de mobil bankacılık alanında faaliyet göstermeyen banka kalmayacaktır diye düşünüyorum. Ayrıca 4 büyük bankanın aktif mobil bankacılık kullanıcı sayılarının (bankacılık uygulaması+mobil web) da taban olarak 100-150k dolayında olacağını söyleyebiliriz.

Bu gelişmeleri incelerken, Avrupa ve Amerika’daki bankaların 2012 stratejileri ile ilgili okuduğum haberlerde dikkatimi çeken çok ilginç bir konu var. Aşağıdaki grafik, 2012′de bankaların mobil bankacılık fonksiyonalitelerini nasıl geliştireceklerini gösteriyor. Fiserv’in hazırladığı rapora dayanarak hazırlanmış grafikte, ülkemizdeki stratejilere göre farklılıklar göze çarpıyor.

SMS bankacılığı konusunda hem Avrupa, Hem de Amerika stratejilerini yeni yeni belirlemekte. Bu konu hakkında doğru zmanlamanın 2012 olduğunu düşünmekteler ve 2011 yılında temellerini attıkları çalışmaların 2012′de belli bir olgunluğa geleceğini düşünüyorlar.

Oysa Türkiye’de 4 büyük banka yıllardır mobil bankacılığı SMS hizmetleri ile vermeye başlamışlardı. Garanti Bankası, Akbank SMS Şubesi, Yapı Kredi Akıllı Asistan, İş Bankası SMS bilgilendirme servisleri, ciddi şekilde mobil bankacılığın ülkemizdeki temellerini oluşturan servisler. Akbank SMS Şubesi ile ciddi gelir rakamlarına ulaşmayı başarmış bir banka. Günümüzde notifikasyonların yaygınlaşması, farklı müşteri deneyimlerine olanak tanıması ve maliyetinin düşük olması, bu alanda yeni gelişmeler göreceğimizin sinyallerini veriyor. Bu konuda yurt dışındaki bankaların Türk Bankalarını ciddi şekilde incelemeleri ve deneyimlerini değerlendirmeleri gerektiğini düşünüyorum…

Benim kişisel düşüncem, NFC ile ilgili büyük beklentiler içerisine giren kişileri üzebilir. Kendi içerisinde henüz netleşmemiş bir çok standartı barındıran, dolayısıyla bir çok partiyi (bankalar, üye iş yerleri, VISA, Mastercard gibi platformlar, ülke standartları vs…) kapsayan bu gibi süreçlerde uzlaşma sağlanması zor olduğu için, yaygınlaşmaları oldukça zor görünüyor. Ancak bu gibi sistemler, bir çok yeni ve özelleşmiş metodun gelişmesine olanak tanıdığı için, oldukça fazla önemsiyorum.

Bu gibi sistemlerde kullanımı arttırmak için, yan unsurlarla beslemek gerektiğini düşünüyorum. Yani sadece bir mağazaya gidip, telefonu kasadaki okutucuya yaklaştırıp ödemek bir çok kişi için çok da cazip veya ilgi çekici gelmeyebilir. Ancak bu sistemi kullanmaya teşvik edici öğeler, mesela kupon önerileri, kişisel teklifler, bütçe yönetimi yapabilme gibi özellikler olursa, daha fazla insanı çekebileceği kesindir.

Bu nedenle Google Wallet, Turkcell Cep-T Cüzdan vb. sistemlerde müşterilere yaşattıkları deneyimler daha çok ilgimi çekiyor. Proximiant da bunlardan birisi.

Proximiant ile alışverişinizi yaptıktan sonra fişiniz/faturanız cep telefonunuza geliyor. Böylece alışverişlerinizi dijital bir uygulama üzerinde saklayabiliyor ve böylece bütçe yönetiminiz için önemli bir adım atmış oluyorsunuz. Aşağıdaki video’da görebileceğiniz gibi, kupon önerileri/teklifler aracılığıyla da uygulamayı cazip hale getirmeyi amaçlıyorlar.

Türkiye’de bankalar bu kadar üye işyeri ağına sahip olmalarına rağmen henüz bu tarzda bir yapıyı sağlayamadılar. Ancak bu konuda çalıştıklarını, hatta operatör tarafında da bu konuda gelişmeler yaşayacağımızı tahmin etmek zor olmaz heralde. 2012′de bu konuda Türkiye’den çıkan uygulamaları da göreceğiz.

KPMG, bu büyük kuruluşlardan bir tanesi ve 31 farklı ülkede, 9,000 farklı profildeki müşteri üzerinde yaptığı araştırma sonuçlarını yayınladı. Rakamlara geçmeden önce, kullanıcıların vurguladıkları iki öncemli konuya bir bakalım…

1) Müşteriler, kendilerine avantaj (indirim, promosyon vb..) sağlayacaklarını düşündükleri konularda, kendilerine ilişkin verileri firmalarla paylaşmaya hazırlar. Yani mobil dünyanın sağladığı en büyük avantaj olan kim, ne zaman, nerede, ne yapıyor ve hatta ne kadar harcıyor bilgisini verme eğilimleri artıyor.

2) Müşteriler mobil bankacılığı güvenli bulmuyor. Bu konuda geöen gün katıldığım panelden sonra bana bir çok soru yöneltildi. Her geçen gün artan mobil işletim sistemlerine yönelik saldırılar ve casus yazılımların fazlalığı müşterilerin kafasını oldukça karıştırıyor ve bu nedenle finansal işlemlerinin güvenliğini sorguluyorlar.

Yukarıdaki iki önemli konuyu da içeren araştırma verileri ise şu şekilde;

• Katılımcıların %45′i, en yakın mağazayı bulmak için mobil cihazlarını kullanıyor.
• %41′i ürünler hakkında araştırma yapmak için mobil cihazlarını kullanıyor ve bu kullanıcıların 1/4′ü alışverişi mobil cihazları üzerinden sonlandırıyor. Bu kullanıcıların büyük çoğunluğu, alışveriş yapmadan önce facebook ve twitter’dan marka ile ilgili araştırma yapıyor.
• %30’su fırsatları ve kuponları araştırmak için mobil cihazlarını kullanıyor.
• %19’su ürün bilgilerini görüntülemek için mobil cihazları ile barkod okutuyor.
• Kullanıcıların %62’si her hangi bir indirim veya fırsat olması durumunda, reklamcılarla kişisel bilgilerini ve yorumlarını paylaşacaklarını belirtiyor.
• Kullanıcıların %52’si, son 6 ayda en az bir kez mobil bankacılık kullandıklarını belirtirken, bu kullanıcıların %66’sı casus yazılımlardan çekindiklerini, %62’si ise kredi kartı bilgilerinin çalınmasından korktuklarını belirliyor.

KPMG’nin bir diğer araştırması ise, mobil ödemelerin geleceği ile ilgili. Bu araştırmayı 1,000 üst düzey yönetici ile yapmışlar ve mobil ödemeler ile ilgili şu sonuçları elde etmişler;

• Araştırma katılımcılarının %83′ü, mobil ödemelerin 4 yıl içerisinde birincil ödeme yöntemi olarak kullanılacağını belirtiyor.
• %46’sı ise bu sürenin bu kadar uzun olmayacağı ve en geç 2 yıl sonra, öncelikli tercihin mobil ödemeler olacağını belirtiyor.
• Yöneticilerin %56’sı, mobile inandıklarını ve mobil ödeme stratejilerini şimdiden oluşturduklarını belirtiyor.
• Bu stratejiler için %81′i erişilebilirlik ve sistemlere uyumun önemli olduğunu belirtirken, %73′ü basitlik ve kolay kullanımı, %57’si güvenliği ve son olarak %43′ü düşük maliyeti ön planda tuttuklarını belirtiyor.
• Mobil ödemelerde en önemli oyuncuları sırasıyla, bankalar, Mastercard/Visa gibi kart servis sağlayıcıları, operatörler ve son olarak da Google, Apple, Facebook, PayPal,PayU, Boku gibi firmalar olarak belirtiyorlar.

Her iki araştırma sonucu da, mobildeki büyümeyi vurguluyor ancak bu büyüme ile ilgili ayakların yere basması gerektiği ve basamakları tırmanırken, dikkatli stratejiler belirlenmesinin gerekliliğine de dikkat çekiyor.

* Hollanda’da Bankalar ve Operatörler 2013′te Ortak NFC Projesini Hayata Geçirecek…

* BNP Paribas, Fransada Orange tarafından desteklenen mobil bankacılık uygulamasını duyurdu…

Uygulamanın Videosunu buradan izleyebilirsiniz…

* Avrupa Birliği, Mobil Ödeme Konusunda Asya ve Amerika’nın gerisinde kalmaktan endişeli…

* PayPal İngiltere’nin Başındaki isim Paul Scheible, ‘Mobil Cüzdanlar 2016′ya kadar öncelikli tercih olmayacak’ diyor…

* NFC Teknolojisi şimdide mobil oyunda kullanıldı. Smash Mania ile NFC destekli Badminton! (Video)

* Gemalto, NFC SIM Güvenlik sertifikasını aldı…

* GSMA, Aralarında Turkcell, Vodafone ve Avea’nın da bulunduğu 45 operatörün SIM tabanlı NFC uygulamları için taahhütte bulunduğunu açıkladı.

* Mastercard, 500′den fazla bankaya mobil bankacılık platformu sunan mFoundry ile stratejik partner oldu, NFC uygulamalarını mFoundry üzerinden yaymayı planlıyor.

* M-Ticaret Hacminin yıl sonunda $6.7 milyar’a ulaşması bekleniyor…

* Verizon Google Wallet’lı Nexus S’lerin satışını güvenlik gerekçesiyle durdurdu ancak acaba endişesi güvenlik mi yoksa Isis Projesi mi sorusu kafa karıştırıyor…

* Starbucks’ın mobil ödemeli satışları katlanarak artıyor, her 4 ödemeden 1′i, mobilden yapılıyor…

* Türkiye, Orta Doğu’daki mobil devrime liderlik ediyor!

* Küçük İşletmeler, Kredi Kartı işlemlerini Square üzerine taşıyor…

Son olarak Videoinfographs.com, en son sosyal medya istatistiklerini bir videoda yayınladı… Güzel istatistikler var, izlemenizi öneririm…

Servis ile ilgili videoyu izleyin ve yapılabilecekleri hayal edin…

Mastercard bu konuda Visa’ya göre biraz daha fazla istekli ve esnek görüntü sergiliyor. Aşağıdaki video’da, Mastercard’ın hali hazırda sunduğu / desteklediği mobil ödeme ürünlerini görebilirsiniz. Bir önceki yazımda tanıttığım QkR’ın da bu video’da demosunu izleyebilirsiniz.